Nie wiesz, jaki destylator wybrać? Wybierz pojemność zbiornika, a kalkulator dobierze średnicę kolumny, moc grzałek i moc roboczą, policzy wydajność, czas procesu i uzysk – i porówna w tabeli pięć popularnych konstrukcji: Aabratek, UFO, klasyczną głowicę pionową, zimne palce i pot still.
Jak dobrać średnicę kolumny do zbiornika?
Wydajność kolumny zależy od pola przekroju rury, a nie od jej wysokości. Do zbiorników 30 l wystarcza Ø50 mm (ok. 1,2 l/h spirytusu), do 50–80 l najczęściej stosuje się Ø60 mm (ok. 1,9 l/h), do 100–160 l – Ø76 mm (ok. 2,6 l/h), a do 250 l i więcej – Ø100 mm i szersze. Zbyt wąska kolumna przy dużym zbiorniku wydłuża proces nawet dwukrotnie.
Moc grzałek dobiera się z zapasem do szybkiego nagrzania wsadu, a podczas odbioru kolumna pracuje na niższej mocy roboczej – zwykle 1,5–2 kW dla Ø50–60 mm i 3–3,5 kW dla Ø76 mm. Przyda się regulator mocy.
Aabratek – najlepsza kolumna do domowej destylacji
Głowica Aabratek to zgięta pod kątem ok. 100–110° wersja klasycznej głowicy. Dzięki temu cały destylator jest niższy o 30–35 cm. Odbiór odbywa się precyzyjnym zaworem LM, a kolumna z wypełnieniem ze sprężynek pryzmatycznych daje spirytus 96% już przy pierwszej destylacji. To najlepsza i najpopularniejsza konstrukcja do domowej destylacji: wysoka moc i czystość, dobra wydajność, prosta obsługa i rozsądna cena – sprawdzi się zarówno u początkujących, jak i doświadczonych.
UFO – głowica puszkowa
Głowica UFO ma kształt płaskiej puszki z dużym „jeziorkiem” refluksu i skraplaczem w środku. Jest najniższa ze wszystkich, a z odbiorem obniżonym (OLM) bardzo stabilnie trzyma 96% i dobrze oddziela przedgony. Jest droższa i wymaga nieco więcej wprawy w ustawianiu odbioru.
Klasyczna głowica pionowa
Pionowa głowica z odbiorem obniżonym (OVM) to wzorzec, z którego wywodzą się Aabratek i UFO. Daje bardzo czysty spirytus i świetnie nadaje się do pracy z dwoma systemami odbioru (OVM na spirytus, LM na destylaty smakowe), ale jest najwyższa – głowica ma ok. 40–50 cm.
Zimne palce
W kolumnie z zimnymi palcami refluks wytwarzają rurki z wodą chłodzącą wewnątrz kolumny. Taka konstrukcja jest tania, prosta i szybka, dobrze sprawdza się w destylatach smakowych, ale słabiej kontroluje refluks – destylat ma zwykle 85–92%. Na czysty spirytus lepsza jest kolumna z głowicą i wypełnieniem.
Pot still – destylacja prosta
Pot still (alembik) nie ma refluksu – pary od razu trafiają do chłodnicy. Destylat jest aromatyczny, ale słabszy (ok. 35–45% z pierwszej destylacji), więc zwykle destyluje się go drugi raz. To wybór do whisky, brandy, śliwowicy i innych destylatów smakowych.
Jak liczymy?
Wsad = pojemność × wypełnienie. Wydajność kolumny zależy od pola przekroju rury – bazujemy na tabeli zestawów (30 l / Ø50 → 1,2 l/h, 50 l / Ø60 → 1,9 l/h, 100 l / Ø76 → 2,6 l/h, 250 l / Ø100 → 6 l/h, 500 l / Ø154 → 12 l/h spirytusu) i przeliczamy ją dla innych średnic. Uzysk = wsad × moc nastawu × odzysk ÷ moc destylatu. Czas = nagrzewanie (wsad × 4,19 × 75 K ÷ moc grzałek) + stabilizacja + odbiór. Wartości dla poszczególnych głowic są orientacyjne – rzeczywisty wynik zależy od izolacji, wypełnienia i doświadczenia.
Najczęstsze pytania
Która głowica jest najlepsza na spirytus?
Najlepszym wyborem dla większości osób jest kolumna z głowicą Aabratek: daje spirytus 96% już przy pierwszej destylacji, ma dobrą wydajność, jest niska i najprostsza w obsłudze. UFO i klasyczna głowica pionowa też dają 96%, ale są droższe lub wyższe.
Aabratek czy UFO – co wybrać?
Polecamy Aabratka: daje 96%, ma podobną lub wyższą wydajność, jest tańszy, prostszy w obsłudze i wybacza błędy. UFO jest nieco niższe, ale droższe i wymaga więcej wprawy w ustawianiu odbioru.
Zimne palce czy Aabratek?
Zimne palce są tanie, ale dają słabszy destylat (85–92%). Aabratek z wypełnieniem daje 96% i znacznie czystszy spirytus, a przez zawór LM odbierzesz też dobre destylaty smakowe – dlatego Aabratek jest lepszym wyborem.
Jaka kolumna do beczki 50 l?
Do kega 50 l najczęściej stosuje się kolumnę Ø60 mm o wysokości 100–120 cm i grzałki ok. 4 kW (moc robocza ok. 2 kW). Odbiór spirytusu wynosi ok. 1,9 l/h.
Ile spirytusu wyjdzie z 50 l nastawu?
Z 45 l nastawu o mocy 14% wychodzi teoretycznie 6,3 l czystego alkoholu, w praktyce na Aabratku ok. 5,8 l spirytusu 96% (część zostaje w przedgonach i pogonach).
Czy wysokość kolumny wpływa na wydajność?
Nie – wydajność zależy od średnicy. Wysokość wypełnienia wpływa na moc i czystość: 100–120 cm sprężynek wystarcza do uzyskania 96%.